Γιατί η γάτα σου γουργουρίζει (και τι προσπαθεί να σου πει).

Ο πιο γνώριμος ήχος του σπιτιού

Λίγοι ήχοι είναι τόσο καθησυχαστικοί όσο το σιγανό γουργούρισμα μιας γάτας που ξαπλώνει δίπλα σου. Είναι ένας ήχος που οι περισσότεροι συνδέουμε αυτόματα με την ικανοποίηση. Και πολύ συχνά αυτό ακριβώς σημαίνει. Η πραγματικότητα όμως είναι λίγο πιο πλούσια.

Το γουργούρισμα είναι ένα εργαλείο επικοινωνίας, και όπως κάθε λέξη, το νόημά του εξαρτάται από το πλαίσιο. Για να το καταλάβεις, χρειάζεται να κοιτάξεις και το υπόλοιπο σώμα της γάτας, αλλά και τη στιγμή που συμβαίνει.

Πώς παράγεται

Οι ερευνητές πιστεύουν ότι το γουργούρισμα προκύπτει από γρήγορες, ρυθμικές συσπάσεις των μυών του λάρυγγα, που κάνουν τις φωνητικές χορδές να δονούνται καθώς η γάτα εισπνέει και εκπνέει. Γι’ αυτό μπορεί να συνεχίζεται σχεδόν αδιάκοπα, χωρίς παύσεις για ανάσα.

Τα γατάκια γουργουρίζουν ήδη από τις πρώτες ημέρες της ζωής τους, όταν θηλάζουν. Η μητέρα γουργουρίζει επίσης, και ο ήχος αυτός φαίνεται να λειτουργεί ως σήμα επικοινωνίας και εγγύτητας ανάμεσά τους, σε μια περίοδο που τα μικρά ακόμη δεν βλέπουν ούτε ακούν καλά.

Οι γάτες μπορούν να γουργουρίζουν τόσο κατά την εισπνοή όσο και κατά την εκπνοή, γι’ αυτό ο ήχος ακούγεται σχεδόν συνεχής. Τα γατάκια αρχίζουν να γουργουρίζουν πολύ νωρίς, όσο θηλάζουν, και πιθανότατα έτσι επικοινωνούν με τη μητέρα τους ότι είναι καλά.

Όταν σημαίνει «είμαι καλά»

Στις περισσότερες καθημερινές στιγμές, το γουργούρισμα συνοδεύει χαλάρωση: όταν η γάτα ξαπλώνει στο αγαπημένο της σημείο, όταν τη χαϊδεύεις στο σημείο που της αρέσει ή όταν ζυμώνει απαλά την κουβέρτα με τα μπροστινά πόδια. Τότε το σώμα της είναι χαλαρό, τα μάτια συχνά μισόκλειστα και η ουρά ήρεμη.

Ένα αργό ανοιγόκλεισμα των ματιών προς το μέρος σου, μαζί με το γουργούρισμα, είναι από τα πιο τρυφερά σημάδια εμπιστοσύνης. Μπορείς να της απαντήσεις με τον ίδιο τρόπο, κλείνοντας αργά τα μάτια σου.

• Χαλαρό σώμα και ήρεμη ουρά.
• Μάτια μισόκλειστα ή αργό ανοιγόκλεισμα.
• Ζύμωμα με τα μπροστινά πόδια.
• Αναζήτηση επαφής και χαδιού.

Όταν ζητά κάτι

Πολλοί κηδεμόνες έχουν παρατηρήσει ότι η γάτα τους γουργουρίζει με έναν πιο επίμονο τρόπο όταν πλησιάζει η ώρα του φαγητού. Έρευνες έχουν περιγράψει ένα γουργούρισμα «αιτήματος», στο οποίο ο ήχος συνδυάζεται με έναν πιο υψηλό τόνο, που μοιάζει λίγο με κλάμα και τραβά την προσοχή μας.

Δεν είναι χειραγώγηση με την κακή έννοια. Είναι ένας τρόπος επικοινωνίας που η γάτα έχει μάθει ότι λειτουργεί μαζί σου. Αν θέλεις να μην ενισχύεται κάθε πρωί στις πέντε, βοηθά να κρατάς σταθερές ώρες φαγητού, ανεξάρτητα από την επιμονή της.

Αν η γάτα σου σε ξυπνά κάθε πρωί με γουργουρητά, νιαουρίσματα και τρίψιμο στο πρόσωπο, μπορεί να έχει μάθει ότι έτσι έρχεται το πρωινό. Μια αυτόματη ταΐστρα ή η σταδιακή μετατόπιση της ώρας του γεύματος μπορεί να βοηθήσει.

Όταν κρύβει δυσφορία

Οι γάτες γουργουρίζουν επίσης σε στιγμές άγχους, πόνου ή αδιαθεσίας, για παράδειγμα στο κτηνιατρείο, μετά από τραυματισμό ή όταν δεν αισθάνονται καλά. Μια υπόθεση είναι ότι λειτουργεί ως τρόπος αυτοκαθησύχασης. Γι’ αυτό το γουργούρισμα από μόνο του δεν αποδεικνύει ότι όλα είναι καλά.

Εδώ το πλαίσιο είναι το κλειδί. Μια γάτα που γουργουρίζει αλλά κάθεται μαζεμένη, κρύβεται, δεν τρώει ή αναπνέει γρήγορα δεν εκφράζει ικανοποίηση. Αν το γουργούρισμα συνοδεύεται από τέτοια σημάδια ή από αλλαγή στις συνήθειές της, επικοινώνησε με τον κτηνίατρο.

Ειδικά στις ηλικιωμένες γάτες, άκουσε το γουργούρισμα μαζί με την υπόλοιπη εικόνα: αν τρώει λιγότερο, κρύβεται, κινείται πιο αργά ή αλλάζει τις συνήθειες της τουαλέτας της, κλείσε ένα ραντεβού με τον κτηνίατρο, ακόμη κι αν γουργουρίζει όπως πάντα.

Ακούγοντας ολόκληρη τη γάτα

Η καλύτερη προσέγγιση είναι να βλέπεις το γουργούρισμα ως μία λέξη μέσα σε μια πρόταση. Τα αυτιά, τα μάτια, η ουρά, η στάση και η συμπεριφορά της συμπληρώνουν το νόημα. Με τον καιρό θα μάθεις να ξεχωρίζεις το νωχελικό γουργούρισμα του καναπέ από το επίμονο γουργούρισμα της κουζίνας.

Και αν κάποια στιγμή σου φανεί ότι κάτι δεν ταιριάζει, εμπιστέψου την παρατήρησή σου. Κανείς δεν γνωρίζει τη φωνή της καλύτερα από εσένα.

Συχνές ερωτήσεις